Pokaz filmu: „ODRODZENIE IKONY”

Miejski Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji w Kleszczelach im. Łukasza Górnickiego

zaprasza 25 marca 2023 r. o godz. 18.00 na film dokumentalny pt. 

“Odrodzenie Ikony w Polsce. Studium Ikonograficzne w Bielsku Podlaskim” w reż. Piotrka Łozowika.

Dokument opowiada o Ikonie, sztuce, o Podlasiu, o jedynym Studium Ikonograficznym w Polsce, o ludziach z pasją i wizją. Film przepełniony jest duchowością, może stać się swoistym przewodnikiem po prawosławiu.

Twórcy o filmie:

“Zawiera on dużo archiwalnych zdjęć, nagrań i wspomnień, w których zobaczymy i usłyszymy wiele postaci związanych w naszym regionem, również prof. Jerzego Nowosielskiego, wybitnego artystę, teologa i filozofa, który przyjaźnił się z o. Leoncjuszem Tofilukiem – twórcą bielskiej szkoły. Na archiwalnych nagraniach z początku lat 90-tych XX w. zobaczymy inne wybitne postacie, m.in. poznańskiego architekta prof. Aleksandra Grygorowicza (projektował Sobór w Hajnówce,  cerkiew w Jałówce), prof. Leona Tarasewicza czy cenioną białostocką krytyk sztuki – Joannę Tomalską.

Jerzy Nowosielski był człowiekiem ponadprzeciętnym, uznawanym za jedną z najwybitniejszych postaci polskiej kultury współczesnej. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, przekonany o ogromnym znaczeniu dorobku malarza, oddając mu hołd, ustanawia rok 2023 Rokiem Jerzego Nowosielskiego. Film unaocznia nam jak silnie z Podlasiem był związany krakowski profesor.

Podlasie traktowane często jako prowincja jawi się w filmie jako bardzo istotny, najważniejszy ośrodek ikonopisarstwa w Polsce i znaczący w Europie. W pewnym sensie nasz region  był w centrum tworzenia się czegoś wielkiego, transgranicznego. Mieszkańcy Podlasia powinni się o tym dowiedzieć i czuć z tego powodu dumę, pamiętać, że mamy na naszym terenie wybitne realizacje sztuki sakralnej. Możemy wymienić polichromie w Gródku i Michałowie, ikonostas i sobór w Hajnówce, baptysterium w Bielsku Podlaskim i wiele innych. Krytycy sztuki z zachodniej i centralnej Polski, a także z zagranicy bardzo cenią Podlasie. Odkrywają tu bowiem na wskroś nowoczesną, ale osadzoną w tradycji sztukę sakralną (malarstwo, architektura, witraże), która wspaniale koresponduje z lokalną twórczością i duchowością.

Prócz Nowosielskiego w filmie przywołana jest również postać Adama Stalony-Dobrzańskiego, wybitnego malarza, grafika, witrażystę. Odgrywał on niebagatelną rolę w procesie odrodzeniu sztuki sakralnej w polskim kościele, prowadząc m.in. korespondencję z Karolem Wojtyłą, ówczesnym Metropolitą Krakowskim. Podobnie jak Nowosielski, Stalony-Dobrzański wychował się w rodzinie mieszanej, dlatego obaj krakowscy artyści tak świetnie rozumieli klimat Podlasia, gdzie przenikają się kultury i kulty. Ich wspólne i indywidualne realizacje, zarówno w kościołach rzymskokatolickich jak i cerkwiach prawosławnych są cenione w kraju i za granicą. Ważne jest, że Ikona jest wspólnym dziedzictwem wszystkich chrześcijan.

Jednym z zadań filmu jest uświadomienie mieszkańcom naszego województwa jak ogromną rolę w odrodzeniu ikony odegrała bielska szkoła pisania ikon z jej założycielem o. Leoncjuszem Tofilukiem na czele. Powinien być to dla nas powód do dumy.

Film “Odrodzenie Ikony w Polsce. Studium Ikonograficzne w Bielsku Podlaskim” to zręcznie zebrana i skondensowana wiedza, którą powinien przyswoić każdy świadomy mieszkaniec Podlasia. Pod pretekstem przedstawienia historii bielskiej szkoły ikonograficznej autor przedstawia bardzo istotny fragment historii całego regionu. Przywołuje częściowo zapomniane, ważne postacie, ale przedstawia również współczesnych podlaskich ikonopisców. Treść filmu sięga dalej niż może sugerować tytuł, rodzi egzystencjalne pytania, zbliża do istoty sztuki sakralnej, do sztuki w ogóle. W przystępny sposób przybliża zagadnienie kanonu ikony, jej “popularności”, nawiązuje do wiary i religijności człowieka, do jego współczesnej kondycji.

Prócz zwięzłej treści merytorycznej film to oczywiście również obraz i dźwięk. Na filmie widzimy wiele Podlaskich cerkwi (zewnątrz, wewnątrz, również z lotu ptaka), sakralne realizacje wysokiej jakości, ikony wykonane przez twórców z regionu, ale też nagrania archiwalne, skany zdjęć i artykułów prasowych. Muzykę w sporej części stanowią utwory wykonywane przez Zespół Muzyki Cerkiewnej Varslavia z Warszawy, którego dyrygentem jest podlasianin – Miłosz Bogić – ceniony muzyk młodego pokolenia.”

W filmie występują:
ks. Leoncjusz Tofiluk (założyciel Studium Ikonograficznego)
Ewa Zalewska (kierownik Muzeum Ikon w Supraślu)
prof. Jerzy Uścinowicz (architekt, prof. Politechniki Białostockiej)
dk. Maciej Leszczyński (ikonolog, ikonograf, Szkoła ikonografii w Paryżu)
Grzegorz Prokopiuk (ikonograf)
ś. p. Grzegorz Zinkiewicz (ikonograf)
dr Krystyna Czerni (krytyk, historyk sztuki,Kraków)
ks. dr Henryk Paprocki (teolog, filozof,Warszawa)
dr Andrzej Guzowski (tanatolog, wykładowca Uniw. Med. w Białymstoku)
Paweł Iwaniuk (uczeń Studium Ikonograficznego)
Natalia Oniśko – Wasiluk (ikonografka)

Twórcy:
Scenariusz, reżyseria, montaż – Piotr Łozowik
Zdjęcia – Marek Włodzimirow , Piotr Łozowik, Irena Łozowik
Mastering – Marek Włodzimirow

Produkcja: Podlaska Bojówka Artystyczna i Stowarzyszenie Edukacji Filmowej